Piše: Petar Aškraba Zagorski

Još od đeteta, moja prva zanimanja bila su za srbska prezimena i seobe Srba.
Baveći se prezimenima uz sve druge životne poslove JA SAM NA OSNOVU PREZIMENA PRONAŠAO PUTEVE SEOBA, A NE NA OSNOVU PUTEVA SEOBA PRONAŠAO PREZIMENA. Imao sam sreću i božiju daću da pođem od prezimena uklesanih na grebnicama te nijesam izgriješio. (Grebnice imaju i druge nazive:greblja, groblja, grobnice, mramorje, mramorja, mramori, mramorovi, kamovi, kami, belezi ili biljezi (“beleg”), kameni spomenici, grčka greblja, grčka groblja, nekropole, mašeta, mogile, nadgrobnjaciitd, a okupaciona Austo-Ugarska uvodi i pojam stećci.

Stećak je vrsta grebnice. Stećak je stesak. Kao stojećak. On je prazan. Time je Austro-Ugarska htjela reći da su Srbi prazni. Da Srbi nemaju istoriju. A onda su Austro-Ugari izmislili bogumile i da ti kako oni kažu stećci pripadaju tim bogumilima. Pravilno je grebnica odnosno grebnice. A to je lako znati. Je li se stari srbski grad Serbinovo zove Zagreb ili Zastećak.


Prostor kojim se zanimam i koji obrađujem jeste Zagorska Srbija ili Zagorje. Postoje tri prošlosna razdoblja Zagorske Srbije ili Zagorja. Prvo je Zagorje ili Srbija a zvano Zagorska Srbija sa središtem Kučevom, današnjim Kalinovikom, od prije Hristova doba do razdoblja kralja Budimira od 671-e godine do 711-e godine. Prvobitna Zagorska Srbija od prije Hristova doba obuhvatala je od uvora Povardarja do izvorišnog Posavlja odnosno Alpi. Drugo razdoblje Zagorja jeste do pred kraj 14-og vijeka kada ono obuhvata od Nevesinja preko Kučeva (Kalinovika), vode Drvne (današnje Drine) ka Brezniku (Pljevljima) te do Trnova i Gackonskog jezera i vrha durmitorskih strana. I treće Zagorje, jeste današnje (i već odavno) samo Ravno Zagorje ili Kršno Zagorje ili Kučevsko Zagorje na čijem je središtu Kalinovik ili Kalnovik.

Samo ime Kalinovik je ustvari pleme Kalinović. Kalinovići se javljaju od prije 2500 godina a najviše u Dečanskim hrisovuljama od 1335-e do 1345-e godine i najčešće se pominje Ranko Kalinović iz Kalinovika koji vodi državnu upravu cara Dušana. Tako je i KULIN BAN KALINOVIĆ BAN, IZ PLEMENA KALINOVIĆ skraćeno KALIN BAN te KULIN BAN. IZ PLEMENA KALINOVIĆ JE I KRALJ TVRDKO grana Romanovića. Znadimo usput da je srbski jezik prije više od 25 vijekova bio službeni jezik tada poznatog svijeta. Tako je iz starosrbskoga jezika nastao latinski jezik(koji se formirava u 6-om vijeku prije Hrista) i mnogo mnogo riječi u zapadnim jezicima su iz srbskoga jezika. SRBSKI KRALJ BUDIMIR (vladao od 671-e do 711-e godine) PODIJELIO SRBIJU NA BANATE I ŽUPE. POSLIJE SE “SRBIJA (ILI ZAGORJE)” PODIJELI NA RAŠKU I BOSNU I DRUGE SRBSKE JEDINICE.

Povelja Kulina bana


DALJIM JAČANJEM RAŠKE I BOSNE, BANOVINE I ŽUPE ZANEJAČIŠE. Slabljenjem Zagorske Srbije i nastankom novih srbskih jedinica odseljeni Srbi Srbi Kučevljani (Zagorani) osnovali su Kučevo u Staroj Crnoj Gori kasnije zvano Kčevo i Čevo, zatim Kučevljane zvane Kuče odnosno Cuce te pleme Kučevljani skraćeno Kuči. Od 1280-e godine odseljeni Srbi iz Zagorja osnovali su Zagorje, danas zvano ZAGORJE OB SAVI u Sloveniji. Takođe, Srbi Zagorani naselili su se kod tamošnjih Srba osnovavši Zagorje a odnedavno nazvano Hrvatsko Zagorje. Zagorani Kučevljani su osnovali Čevljanoviće i Gojanoviće (mjesta danas kod Srednjega u Bosni). (Srbi dođoši u Dubrovnik, sve od srednjeg vijeka, su najčešće morali prilagođavati svoja imena, unijatiti se i prvenstveno prihvatati rimokatoličku vjeru, a to činjahu zaposlenjima, ženidbama, udajama i slično).

Veoma davno kod Zagorana (kao i drugih Srba)postojao je običaj POBRATIMLJENJA ili BRATIMLJENJA. On obuhvata nazive pobratim i posestrima. Takođe kumovanje i KRVNA OSVETA zabilježeni su kod Srba na Zagorju. Upravo Petar Gojniković, zagorski knez , koji vladaše kumovao se sa bugarskim carem Simeonom (Simeunom), odnosno bio je kršteni kum Simeonovom sinu i đetetu dato ime Petar. Na jednoj grebnici u Humini (Ubosko kod Ljubinja) nastaloj prije ikadašnjeg pomena Crne Gore, piše: “Ase leži Dabiživ Radovanović, Čoče, tako da si blag”. U 13-om vijeku, OKO 1235-e godine U (PROSTOR DANAŠNJEG DIJELA ZAPADNE HRVATSKE) I BOSNU (ONDAŠNJU) DOŠLI SU FRANJEVCI (katolički red osnovan 1209-e godine), počevši odmah građenje svojih crkava i pokatoličavanje Srba. Razumljivo je, da su do njihovog dolaska svi na prostoru današnje Bosne (a Bosna je tada znatno manje obuhvatala)i šire bili Srbi pravoslavne vjere, a u Bosni nije bilo nigdje katolika. Od njih, franjevaca, se javljaju i Srbi katoličke vjere. Za cara Dušana, zagorska, humska i trebinjska vlastela razmještena je na važna i udarna mjesta u srbskoj državi.

CAR DUŠAN JE “ZASLUŽNE MUŽEVE” za zasluge ponamještao na ona mjesta, za koja je smatrao da je najvažnije za Srbsko carstvo. Godine 1355-e 20-og decembra, kada je “najpotrebniji”, umire Car Dušan. Misli se da je otrovan, ali od koga ne zna se bar najavno. Grob Stefana Dušana je u manastiru Svetoga Arhanđela kod Prizrena. OD SMRTI CARA DUŠANA 1355-e godine 20-og decembra SRBI NEMAJU SVOJU DRŽAVU NITI SVOGA VLADARA KOJI JE VLASAN SOBOM. Do nekoliko dolazi nesretna KOSOVSKA BITKA 6897-e godine 15-og juna na dan krsne slave kneza lazara Svetoga proroka Amosa (po novom 1389-e godine na Vidovdan (dan Svetoga Vida) u utorak. (Mogao je knez Lazar propuštati azijatsku silu koja je išla na Srbsko Carstvo, ali on je branio ne samo Srbe pravoslavne nego i hrišćanstvo, hrišćansku Evropu, odlučan da ode u carstvo nebesko). Vrlo je zanimljivo što su i “Turci” uzimali rijeku Krku za granicu na toj strani, što govori da su i oni podrazumijevali da je dotle (na tom mjestu) zapadna granica tadašnje Srbije. Braneće sebe Austrija i rimokatoličanstvo osnovali su SRBSKU VOJNU KRAJINU koja trajaše od 1578-e godine do 1880-e godine.

Istorijski gledano, ovdje bi se moralo zaključiti da su SRBSKE ZEMLJE I SRBSKI NAROD BILI DUGO VREMENA POD NAPADIMA ČETIRI NEPRIJATELJA: pape (pokatoličavanja), Vizantije (istina na izdisaju), Ugarske i Turske. Proizilazi da je zasigurno prijetilo ropstvo. Samo je pitanje bilo od koga. Srbe su zapali “Turci”, strašni i grdni osvajač, ropstvo, danak, zulum, i mnoga zla. Moglo bi se još nešto zaključiti, što izgleda strašno i paradoksalno: proizilazi DA JE SRBE ZAPAO BILO KOJI DRUGI OD OSVAJAČA (UMJESTO “TURAKA”) DANAS SRBA NE BI BILO, I DANAS NE BI BILO SRBSKOGA IMENA.


NAROD JE USTVARI POGRDNO IME ZA ISTORODNE LJUDE. Narod je kao nakot, nanos, naplav i slično te predstavlja prvenstveno količinu (nekada je bilo i viška) a ne i vrijednost (koja se ne isključuje). (Prevjeravanje u islam, a i u druge vjere nekad su Srbi činili, možda nalik današnjim prelazima u stranke i partije, jer je to i tada izgledalo da se neće izroditi ni u šta značajno). (AKO LI SU PREVJERENI ONI, TO SE NIJE ZEMLJA PREVJERILA). Naime srednjovjekovne porodice su bile brojne, a i napredne toliko i tako da su živjeli ISTOVREMENO i na planini i u Humini. Najgore pustošenje ondašnje Bosne izveo je 1697-e godine Evgenije Savojski, austrijski vojskovođa, rođenjem Francuz, koji je prodro do Srbinova (Sarajeva). OD PUSTOŠENJA EVGENIJA SAVOJSKOG DOLINOM BOSNE, SRBI SE VIŠE NIKADA NIJESU OPORAVILI. SA 1875-om godinom, i samim ustancima, završava se skoro četiristogodišnje robovanje pod Osmanskim carstvom, Turskom.
U Zagorju je ono trajalo 405 godina, Srbiji (sadašnjoj) središnjoj 345 godina, u Pivi recimo po jednom mjerilu 396 godina, a po drugom 406 godina, Trebinju 409 godina, a Stara Crna Gora(zauzeta 1499-e godine)je manje ili više bivala slobodna i sa povlasticama do 1796-e kada se otrgla Osmanlija, a državom bi se moglo reći postaje 1858-e poslije bitke na Grahovu, kada se vidi da se”velike sile ponašaju prema Crnoj Gori kao prema posebnoj državi”. Prema tome nije tačno ni ono uobičajeno “petstogodišnje robovanje pod Turcima” koje je proturila Austro-Ugarska. Berlinski kongres evropskih sila 1878-e godine, pokazao je odnoszapadnih sila prema Srbima, i čekanje samosrbskog oslobođenja od Turske, a onda stavljanja pod svoju čizmu, jer je na ovom Kongresu dato Austriji da okupira Bosnu i Hercegovinu. To se i desilo. Austrija je odmah 1880-e ukinula Srbsku Vojnu Krajinu, nakon njenog života od 302-e godine. “U osvojenim krajevima Austrijanci su nagonili zaostale muslimane silom da primaju katoličku vjeru. Nešto muslimana je i prešlo, dok se većina iselila u turske pogranične krajeve. “veli P. N. Gaković: “Bosna vilajet”, str. 18. Za muslimane je uvođen naziv Bošnjak.
Po okupaciji od Austro-Ugarske, iselili su se u Tursku naravno svi ikoliko pravi Turci s osvojenih srbskih prostora, ali i jedan broj Srba muhamedanaca, dok su se drugi grupisali Sarajevu i drugdje. Kod nas je potpuno istorijsko ispiranje mozga. U nas se naziva Bosanac pa čak i Bošnjak (i Bošnjaci), musliman sa prezimenom Smederevac, sa prezimenom Valjevac, Šapčanin, Biogradlija, Kolubara, Požeglija, Užičanin, Skopljak, Nikšić, Kolašinac, Rovčanin, Bulatović, Martinović, Ganić, Mekić, Kalač, Dreković, Bušatlija, Zečević, pa iz Hercegovine Stočanin, Obradović, Mandić, Branković, Ćetković, Vuković, Vukotić, Mostarac i tako redom. U nas je sve izlagano, nalagano i laž usvojena. Laž vlada. Istini ne da nepravda. Svi vrhunci s Austro-Ugarskom bili su na Vidovdan 1914-e godine. Taj dan bi SARAJEVSKI ATENTAT . Odmah po Sarajevskom atentatu 28-og juna 1914-e godine počela su ubijanja vješanja i strijeljanja Srba po Bosni i po Hercegovini i drugdje. Radnje Srba su pljačkane, kuđe paljene, grabljena im je imovina. Izvršitelji su bili uglavnom pokatoličenici, zvani Hrvati. Potom su organizovano napravljeni koncentracioni logori smrti za Srbe (ratno sposobne, ali i za žene i djecu). Pomenućemo samo Arad, Terezinštat i Doboj. Austro-Ugarska koja je bila pripremila napad na Srbiju i Srbe uopšte izmislila je da joj je Sarajevski atentat povod Rata.
Želje katolika na Balkanu najbolje oslikava rečenica jednog socijaliste u Bosni:”Austrija je ostala u Beču, Ugarska u Pešti, a Austro-Ugarska u Zagrebu” – piše P. N. Gaković: “Bosna vilajet”, str. 87. Ondašnja Srbija je u Prvom svjetskom ratu izgubila preko 29% najviđenijih Srba. Uz Drugi svjetski rat izgubljen je brojni srbski narod i preko 1200 Srba sveštenika. Mnogi su kasnije poratno stradali na razne načine. SVEŠTENSTVO JE POBIJENO DA NEMA KO SRBE UČITI. Nova pokoljenja manje je imao ko učiti. Ostanuli su manje znali o čemu će i manje smjeti kako valja.


Uskoro Završni III deo ...
FB Komentari

O Autoru

Petar Aškraba Zagorski

Petar Aškraba Zagorski

Petar Aškraba Zagorski, otkrio poreklo oko 100.000 prezimena našeg naroda. Najstariji Veletići, Kalinovići, Ljutići, Bodrići, Dragovići… Poreklo od Soluna do Alpa.

Rođen je na Petrovdan 1952. godine u selu Jelašca na Zagorju (oblast opštine Kalinovik).

Studirao je više fakulteta i radio je razne poslove u više mjesta bivše Jugoslavije, od fizičkog radnika, preko referenta, vaspitača, inspektora, profesora, ekonomiste do direktora Radne organizacije. Do raspada Jugoslavije je većinom živio u Sarajevu, sada živi u Foči.

Komentariši

Total
0
Share